Die wedervarings van 'n oud-onderwyser tydens die Tweede Vryheidsoorlog : 1899-1902 : II (Historia, 2021)
Terdee bewus van die  ontsagwekkende oormag wat  die  Britse  bevel-voerder  in  Ladysmith  tot  sy  beskikking  bet,  kon  ons,  wat  nou  vir   dieeerste keer  met  die  naakte werklikheid  van  oorlogsvoering kennis  maak,sonder skroom verklaar  dat by lye  'n  diepgevoelde angs, ons in  die begin-stadium van  die  beleg so  af  en  toe  in  'n  wurggreep vasgevat bet.   Van-waar  ons in  die  reeks rante in  een van die voorste rye  van die  gevegslinieposisie ingeneem bet, was die  afstand na  die  buitewyke van die  beleerdedorp,  waar die  vyand  met dodelike wapens in  die  hand  agter verskansteposisies verskuil  gel& bet, in  die  verbeelding van sommige, 'n  my I  of  watkorter  as  wat  dit  in  werklikheid  was.    'n  Aanstormende vyand  met  'ngevelde bajonet, is  'n  beeld  wat  horn alte  maklik  in  'n  vreesbevange hartopgedring bet.Behalwe ligte  skermutselings tussen die  gewapende afdelings  van  dieteenoormekaarliggende stellings,  of   wanneer patrollies   op  'n  vyandelikemag afgekom bet, bet die  botsing in  die  daaropvolgende weke hoofsaakliknet  nit   'n  volgehoue bombardement op  die  versterkte posisies van  diebeleeraars bestaan.  Die  kanonnade van  ons  Long  Tom  en  ander geskutbet die batterystellings en posisies van die vyand natuurlik  ook herhaaldelikwakkergeskud. Terselfdertyd moes sekere dele van die  dorp wat beskuttingaan die  Engelse troepemag verleen bet en binne  trefafstand van die  LongTom was, ook dikwels die teistering van neerstortende bomme verduur.Die  omknellende greep van  'n  nousluitende mag  wat  met  'n  menigteontberings, siekte en  'n  daaglikse aantal sterfgevalle gepaard gegaan bet,was 'n  ervaring  wat die  inwoners van Ladysmith in  die  gesig gestaar bet.Ten  spyte  egter van  alles  wat  plaasgevind bet,  kon  dit  nie  dien  as  'ngenoegsame aansporing vir  die  Britse  bevelvoerder in  Ladysmith,  om  ineen oorweldigende stormloop  die  Boeremag om  horn  been te  pletter  teloop  nie.
Keywords: Tugelariver; Battles; Anglo-Boer war; Ladysmith; Platrand